"Lufta civile" e shimpanzeve në Ugandë, pse u ndanë ato në fraksione si njerëzit

“Shimpanzetë janë disi melodramatike", shpjegoi ai, duke vënë në dukje se pas grindjeve, zakonisht ka "britma dhe ndjekje", dhe më pas, më vonë, ato rifillojnë të kujdesen për njëri-tjetrin dhe të bashkëpunojnë.

Burimi: Corriere della Sera

12.04.2026. 22:30

"Lufta civile" e shimpanzeve në Ugandë, pse u ndanë ato në fraksione si njerëzit

Një përplasje e dhunshme dhe e zgjatur midis shimpanzeve, e krahasuar nga studiuesit me "një luftë civile". Fenomeni u vu re në Parkun Kombëtar Kibale të Ugandës, ku për vite me radhë dy grupe të shimpanzeve Ngogo kishin jetuar në harmoni si një komunitet i vetëm.

Në vitin 2015, siç raportohet  në një studim në Science, një përçarje e brendshme çoi në ndarjen në dy nëngrupe të dallueshme (të njohura nga studiuesit si "Perëndimor" dhe "Qendror"), duke shkaktuar një konflikt të përgjakshëm që ka parë 24 sulme të qëllimshme që nga viti 2018, 17 prej të cilave kishin në shënjestër foshnjat nga grupi Qendror, të cilat u morën nga nënat e tyre.

Studiuesit besojnë se numri i vërtetë i të vdekurve është më i lartë.  "Këto ishin shimpanze që mbaheshin dorë për dore. Tani po përpiqen të vrasin njëri-tjetrin", tha Aaron Sandel, një antropolog në Universitetin e Teksasit dhe autori kryesor i studimit, i cili vuri në dukje se këto kafshë janë "shumë territoriale" dhe kanë "ndërveprime armiqësore me individë nga grupe të tjera", madje duke vrarë edhe ish-anëtarë të tyre.

“Shimpanzetë janë disi melodramatike", shpjegoi ai, duke vënë në dukje se pas grindjeve, zakonisht ka "britma dhe ndjekje", dhe më pas, më vonë, ato rifillojnë të kujdesen për njëri-tjetrin dhe të bashkëpunojnë. Megjithatë, pas mosmarrëveshjes së vitit 2015, ekspertët vunë re një periudhë gjashtë-javore në të cilën të dy grupet shmangnin njëri-tjetrin dhe, kur ndodhte kontakti, ishin "më agresivë".

Konflikti, i cili gjithashtu i ngjan atij midis njerëzve, mund të shkaktohet nga faktorë të ndryshëm, siç janë madhësia e grupit, konkurrenca për burime dhe konkurrenca midis meshkujve për riprodhim.

Shkarkoni aplikacionin Newsmax Balkans:

Etiketat:

Komente (0)