Bletët pa thumb të Amazonës janë bërë insektet e para në botë që fitojnë të drejta ligjore, në një vendim historik që avokatët shpresojnë se do të hapë rrugën për mbrojtje të ngjashme në vende të tjera. Dy rajone në Amazonën peruane kanë miratuar ligje në muajt e fundit që u japin specieve endemike, të cilat ndryshe nga bletët evropiane, u mungojnë thumba, të drejtën për të ekzistuar dhe për të lulëzuar.
Sipas Guardian, këto bletë janë kultivuar nga popujt indigjenë që nga kohërat par kolumbiane dhe konsiderohen pjalmuese kryesore në pyllin tropikal, duke mbështetur biodiversitetin dhe shëndetin e ekosistemeve.
Megjithatë, ato përballen me kërcënime serioze: ndryshimi i klimës, shpyllëzimi, pesticidet dhe konkurrenca nga bletët evropiane.
Shkencëtarët dhe aktivistët kanë kërkuar prej vitesh që këto specie të përfshihen në "listat e kuqe" ndërkombëtare të mbrojtjes.
"Kjo rregullore shënon një pikë kthese në marrëdhënien tonë me natyrën. I bën bletët aborigjene të dukshme, i njeh ato si subjekte të të drejtave dhe pohon rolin e tyre thelbësor në mirëmbajtjen e ekosistemeve”, tha Constanza Prieto, drejtoreshë e Qendrës së Ligjit të Tokës për Amerikën Latine dhe anëtare e fushatës.
Iniciativa u bazua në vite kërkimesh dhe një fushate informuese të udhëhequr nga Rosa Vásquez Espinoza, themeluese e Amazon Research Internacional. Espinoza, një biologe kimike, filloi të studionte bletët në vitin 2020 kur iu kërkua të analizonte mjaltin e tyre, i cili po përdorej në komunitetet indigjene gjatë pandemisë, në zona me qasje të kufizuar në trajtime për Covid-19.
Siç raportoi ajo, analiza zbuloi qindra molekula me veti të njohura biologjike dhe farmaceutike: anti-inflamatore, antivirale, antibakteriale, antioksiduese dhe madje edhe antikancerogjene.
Më pas ajo nisi ekspedita në Amazonë për të regjistruar, në bashkëpunim me popullatat indigjene, metodat tradicionale të gjetjes dhe rritjes së bletëve.
Bletët e mjaltit konsiderohen speciet më të vjetra të bletëve në planet. Rreth gjysma e 500 specieve të njohura në të gjithë botën jetojnë në Amazonë, ku ato pjalmojnë më shumë se 80% të florës, duke përfshirë kultura të tilla si kakao, kafe dhe avokado. Në të njëjtën kohë, ato kanë rëndësi të thellë kulturore dhe shpirtërore për Asháninka dhe Kukama-Kukamiria indigjene.
Shkarkoni aplikacionin Newsmax Balkans:
Mund ta shkarkoni aplikacionin Newsmax Balkans nga Google Play dhe App Store.
Komente (0)