Shkencëtarët kanë vëzhguar dhe numëruar prej kohësh unazat e rritjes në kockat e fosilizuara të këmbëve të T-rex për të llogaritur si moshën e tyre në momentin e vdekjes, ashtu edhe shpejtësinë me të cilën u rritën deri në madhësinë e të rriturve. Studimet kanë treguar se këta dinosaurë zakonisht ndaluan së rrituri rreth moshës 25 vjeç dhe jetëgjatësia e tyre ishte rreth 30 vjet.
Megjithatë, një studim i ri i botuar në revistën PeerJ të mërkurën detajon se si një ekip shkencëtarësh përdorën dritën e polarizuar për të zbuluar unaza rritjeje të papara më parë në 17 ekzemplarë individualë.
Analiza tregoi se Tyrannosaurus rex nuk do të kishte arritur madhësinë e tij maksimale prej rreth tetë tonësh derisa të ishte 35 ose edhe 40 vjeç.
Ndryshe nga unazat e pemëve, unazat e rritjes së dinosaurëve përfshijnë vetëm 10 deri në 20 vitet e fundit të jetës së një individi.
Megjithatë, meqenëse mostrat e analizuara përfshinin kafshë të reja, si dhe ato të rritura plotësisht, studiuesit ishin në gjendje të krijonin një pamje të rritjes së tyre duke përdorur një qasje të re statistikore që kombinon të dhëna nga mosha të ndryshme.
Foto: AP/Kiichiro Sato
Kronologjia e rritjes së re
Duke përdorur të dhënat më të mëdha të mbledhura ndonjëherë për T-Rex, studiuesit ishin në gjendje të rindërtonin kronologjinë e rritjes së tyre dhe zbuluan se këta dinosaurë u rritën shumë më ngadalë nga sa mendohej më parë.
“Në vend që të rritej me shpejtësi, Tyrannosaurus rex e kaloi pjesën më të madhe të jetës së tij në rangun e madhësisë mesatare të trupit, në vend që të arrinte shpejt një gjatësi totale trupore prej 12 metrash”, tha për CNN autorja kryesore e studimit, Holly Woodward, profesoreshë e anatomisë në Universitetin Shtetëror të Oklahomës .
"Përveç kësaj, zbuluam se hapësira midis unazave të rritjes ndryshonte midis individëve, me disa vite që tregonin rritje të konsiderueshme dhe të tjera shumë të pakta. Kjo ndryshueshmëri sugjeron që rritja ishte fleksibile dhe ka të ngjarë të ndikohej nga disponueshmëria e burimeve dhe ndoshta nga kushte të tjera të jashtme", shpjegon Dr. Woodward.
Zbulimet i ndihmojnë shkencëtarët, thotë ai, të kuptojnë më mirë mbretin dinosaur dhe rolin e tij në botën dhjetëra miliona vjet më parë.
Sipas saj, studimi ndihmon për të zbuluar pse T-reksi ishte kaq i suksesshëm si mishngrënës - që, duke u rritur ngadalë gjatë një periudhe të gjatë kohore, ky dinosaur hyri në shumë fusha ushqimore gjatë jetës së tij, duke u bërë përfundimisht mjaftueshëm i madh për të luftuar me T-rekset e tjera për ushqim.
Unazat e rritjes në fosilet e t-rex
Dallimet në kurbat e rritjes së disa prej ekzemplarëve të përfshirë në studim i shtohen debatit shkencor nëse ajo që paleontologët mendonin se ishte një specie e vetme e quajtur Tyrannosaurus rex është në të vërtetë një grup që përfshin specie ose nënlloje të tjera.
Për shembull, një studim i botuar në tetor zbuloi prova se një individ që mendohej të ishte një Tyrannosaurus Rex i ri ishte në të vërtetë një dinosaur i një specie tjetër të njohur si Nanotyrannus.
Edhe pse shkalla e rritjes e shqyrtuar në këtë studim nuk mund ta konfirmojë përfundimisht ekzistencën e specieve të veçanta, "provat tregojnë për këtë mundësi interesante, ndër shpjegime të tjera të mundshme", thanë studiuesit në një deklaratë.
Gjetjet e studimit të ri përputhen me punën e kohëve të fundit mbi Nanotiranin, tha Steve Brusati, një profesor i paleontologjisë dhe evolucionit në Universitetin e Edinburgut në Skoci, i cili nuk ishte pjesë e ekipit shkencor që kreu studimin.
"Ky është një punim i mirë dhe provokues që sugjeron gjithashtu se kishte më shumë variacion midis tiranozaurëve sesa mendonim më parë dhe se disa fosile që prej kohësh janë quajtur tiranozaurë mund t'i përkasin specieve të ndryshme", tha Brusati.
Zbulimi i një lloji të ri të unazës së rritjes së dinosaurëve mund të ketë implikime më të gjera për paleontologët që studiojnë shkallët e rritjes së këtyre kafshëve.
"Interpretimi i shumë shënuesve të rritjes të vendosur afër është i vështirë", tha në një deklaratë bashkautori i studimit Nathan Mihrvold, një matematikan dhe paleobiolog në kompaninë e shpikjeve dhe investimeve Intellectual Ventures.
"Ne gjetëm prova të forta se protokollet që përdoren zakonisht në studimet e rritjes mund të kenë nevojë të rishikohen", tha Mihrvold.
Shkarkoni aplikacionin Newsmax Balkans:
Mund ta shkarkoni aplikacionin Newsmax Balkans nga Google Play dhe App Store.
Hungaria po përgatitet për një votim historik. Të dielën mbi 8 milionë qytetarë do të thirren në kutitë e votimit për zgjedhjet që mund t'i japin fund sundimit 16- vjeçar të Viktor Orban dhe t'i hapin rrugën opozitës së udhëhequr nga Peter Magyar.
Mediat iraniane raportuan se Shtetet e Bashkuara kanë rënë dakord të shkrijnë asetet e ngrira iraniane të mbajtura në Katar dhe banka të tjera të huaja.
Një djalë 9-vjeçar u shpëtua këtë javë pasi jetonte i mbyllur në furgonin e shërbimeve të babait të tij në Francën lindore që nga viti 2024, sipas prokurorit lokal. Fëmija është shtruar në spital dhe babai i tij është ndaluar.
Policia e Krujës ka gjetur të fshehur në pyll njqë 55-vjeçar të shpallur në kërkim për vrasje të mbetur në tentativë si dhe kultivim të bimëve narkotike.
“Shimpanzetë janë disi melodramatike", shpjegoi ai, duke vënë në dukje se pas grindjeve, zakonisht ka "britma dhe ndjekje", dhe më pas, më vonë, ato rifillojnë të kujdesen për njëri-tjetrin dhe të bashkëpunojnë.
Një studim në Mbretërinë e Bashkuar ka hedhur dritë mbi lidhjen midis dietës dhe shëndetit mendor, duke zbuluar se disa ushqime mund të ndikojnë negativisht në humorin tonë.
Ura e lumit Pearl, në gjirin Guangdong-Hong Kong-Makao, që lidh qytetet Shenzhen dhe Zhongshan, është bërë infrastruktura e parë detare që kombinon ura, ishuj artificialë, një tunel dhe një qendër nënujore në një gjatësi totale prej 24 kilometrash.
Shkencëtarët në Kinë kanë realizuar një zbulim të rëndësishëm që hedh dritë mbi të kaluarën e largët të njerëzimit. Ata kanë rindërtuar fytyrën e një njeriu prehistorik që ka jetuar rreth 16.000 vite më parë, duke u bazuar në një kafkë të ruajtur shumë mirë, e zbuluar në jug të vendit.
Një zbulim i rrallë në thellësitë e oqeanit ka tërhequr vëmendjen e shkencëtarëve, pasi studiuesit hasën në një formacion që i ngjan një “rruge të verdhë”, në një nga zonat më pak të eksploruara të planetit.
Një koleksionist amerikan ka bërë një zbulim të jashtëzakonshëm pasi bleu rreth 15 vite më parë një meteorit në Marok, pa e ditur vlerën e tij të vërtetë shkencore.
Vizita në Kullën Eiffel mund të jetë një ngjarje e mbushur me njerëz, rreth 7 milionë çdo vit, por tani mund të shijoni një pjesë të këtij monumenti madhështor francez në shtëpinë tuaj.
Një zakon i vogël në mëngjes mund të bëjë diferencë të madhe për shëndetin. Sipas mjekëve, pirja e një gote uji menjëherë pas zgjimit ndihmon trupin të përgatitet për ditën dhe mund të ulë rrezikun e problemeve kardiovaskulare.
Komente (0)